Rękodzieło

Ludowe rękodzieło: tradycja żywa w Russowie

Odkryj ludowe rękodzieło na "Etnograficznych niedzielach w Russowie". Pokazy szydełkowania, wyrób kwiatów z bibuły i tradycyjne techniki rzemiosła.

Redakcja · 21 lipca 2026
A collection of colorful handmade dolls displayed on embroidered fabric, showcasing cultural artistry.
Fot. Mariya Klyachko / Pexels · Pexels License

Ludowe rękodzieło to forma tradycyjnego rzemiosła, w której mieszkańcy wsi wytwarzali ręcznie przedmioty niezbędne do codziennego życia, łącząc praktyczność z pięknem i estetycznym wyrazem artystycznym. W historii gromad wiejskich rękodzieło nie było tylko sposobem na wytwarzanie przedmiotów użytkowych – stało się elementem tożsamości kulturowej, charakterystycznym dla poszczególnych regionów etnograficznych.

Czym było tradycyjne rękodzieło wiejskie?

W dawnych czasach, zanim industrializacja zmieniła sposób produkcji, każda wieś wytwarzała we własnym zakresie przedmioty różnego rodzaju. Ręce ludzkie tworzyły zarówno wyroby niezbędne w pracach dnia codziennego – garnki, narzędzia, odzież – jak i produkty czysto dekoracyjne, które cieszył oko i zdobił wnętrze domów. Rękodzieło wiejskie było na tyle charakterystyczne i rozpoznawalne, że stało się jednym z głównych elementów wyodrębniającym poszczególne regiony etnograficzne Wielkopolski i całej Polski.

Ta forma twórczości łączyła w sobie dwie potrzeby człowieka: praktyczną (wytworzenie czegoś użytecznego) i estetyczną (stworzenie czegoś pięknego). Przedmioty handmade powstawały z materiałów dostępnych lokalnie – naturalnego włókna, drewna, bibuły – i były przekazywane z pokolenia na pokolenie jako umiejętność i tradycja.

Tradycyjne techniki rękodzieła w Russowie

W ramach cyklu “Etnograficzne niedziele w Russowie” odbywającego się w Dworku Marii Dąbrowskiej, 26 lipca w godzinach 13-16 będzie można zobaczyć praktyczne pokazy tradycyjnych technik rękodzieła. Pokazy prowadzi Koło Gospodyń Wiejskich z Kościelca – organizacja, która od lat zajmuje się zachowaniem i przekazywaniem wiedzy o ludowych rzemiosłach.

Demonstracją objęte będą następujące techniki:

  • Szydełkowanie – tradycyjna technika wytwarzania tkanin i ozdobnych przedmiotów za pomocą szydełka i włóczki
  • Wyroby z bibuły – tworzenie kwiatów, ozdób i dekoracyjnych elementów z kolorowej bibuły
  • Robienie na “prytkach” (drutach) – tradycyjne dzianie na drutach, technika znana również jako robienie na szydełku lub drutach

Każda z tych technik wymaga nie tylko ręcznej zręczności, ale także wiedzy o proporcjach, wzorach i tradycyjnych motywach charakterystycznych dla danego regionu etnograficznego. Członkinie Koła Gospodyń Wiejskich z Kościelca posiadają tę wiedzę i chętnie dzielą się nią z odwiedzającymi.

Znaczenie rękodzieła w zachowaniu tradycji

Co to oznacza dla współczesnego odbiorcy? Pokazy tradycyjnego rękodzieła w Russowie to nie tylko lekcja historii, ale także praktyczne wprowadzenie w świat umiejętności, które przez wieki były fundamentem życia wiejskiego. W erze masowej produkcji i szybkich technologii, obserwowanie jak ręce artyzanów tworzą piękne przedmioty z prostych materiałów, ukazuje wartość rzemiosła, cierpliwości i tradycji.

Udział w pokazach jest wliczony w cenę biletu wstępu do Dworku Marii Dąbrowskiej, co czyni je dostępnym dla całych rodzin. “Etnograficzne niedziele w Russowie” to wakacyjny cykl spotkań poświęconych kulturze południowej Wielkopolski – każda niedziela to okazja, by spędzić rodzinne popołudnie blisko tradycji, historii i dawnego rzemiosła.

Dlaczego warto poznać ludowe rękodzieło?

Znajomość tradycyjnych technik rękodzieła ma praktyczne znaczenie dla osób zainteresowanych DIY i rękodzielnictwem. Szydełkowanie, robienie na drutach czy wyroby z bibuły to umiejętności, które można opanować i praktykować samodzielnie w domu. Jednocześnie, poznanie historii i kontekstu kulturowego tych technik wzbogaca naszą wiedzę o polskiej tradycji i etnografii.

Rękodzieło wiejskie, które powstawało z potrzeby i miłości do piękna, pozostaje żywą praktyką. Organizacje takie jak Koło Gospodyń Wiejskich z Kościelca pełnią ważną rolę w przekazywaniu tej wiedzy kolejnym pokoleniom, zapewniając, że tradycyjne umiejętności nie zostaną zapomniane w obliczu postępu technologicznego.

Najczęstsze pytania

Co to jest ludowe rękodzieło i jakie przedmioty do niego należą?

Ludowe rękodzieło to przedmioty wytwarzane ręcznie w gromadach wiejskich, zarówno praktyczne (potrzebne do pracy dnia codziennego) jak i dekoracyjne. Obejmuje szydełkowanie, haftowanie, wyroby z bibuły, robienie na drutach oraz inne techniki tradycyjne charakterystyczne dla poszczególnych regionów etnograficznych.

Gdzie można zobaczyć pokazy ludowego rękodzieła w Russowie?

Pokazy odbywają się w Dworku Marii Dąbrowskiej w Russowie w ramach cyklu "Etnograficzne niedziele w Russowie". Następne spotkanie zaplanowano na 26 lipca w godzinach 13-16, a pokazy prowadzi Koło Gospodyń Wiejskich z Kościelca.

Jakie techniki rękodzieła będą demonstrowane na pokazach?

Podczas pokazów będzie można zobaczyć szydełkowanie, wyroby kwiatów z bibuły, ozdoby z bibuły oraz robienie na "prytkach" (drutach). Są to tradycyjne techniki rękodzieła przekazywane przez członkinie Koła Gospodyń Wiejskich.

Ile kosztuje wstęp na pokazy rękodzieła w Dworku?

Udział w pokazach rękodzieła jest wliczony w cenę biletu wstępu do Dworku Marii Dąbrowskiej, nie ma dodatkowej opłaty za uczestnictwo w "Etnograficznych niedzielach w Russowie".

Dlaczego rękodzieło wiejskie było ważne w tradycyjnych gromadach?

W tradycyjnych gromadach wiejskich rękodzieło było konieczne do codziennego życia – ludzie wytwarzali we własnym zakresie przedmioty niezbędne do pracy. Jednocześnie z potrzeby estetyki powstawały piękne, dekoracyjne wyroby, które odzwierciedlały tożsamość kulturową regionu etnograficznego.

Na podstawie: Calisia.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.