Rękodzieło

Drewniany koń w skansenie – tradycyjne rzemiosło stolarskie

Muzeum w Chorzowie prezentuje drewnianego konia wykonanego przez stolarzy. Rękodzieło inspirowane koniem Rhino łączy tradycję, historię i rzemiosło.

Redakcja · 10 lipca 2026
Focused artisan intricately engraving wood by lamp light, showcasing traditional craftsmanship in a cozy workshop.
Fot. 女子 正真 / Pexels · Pexels License

Drewniany koń w chorzowskim skansenie to wyjątkowe rękodzieło wykonane przez stolarzy Janusza i Grzegorza, które stanowi hołd dla pamiętanego zwierzęcia i przykład tradycyjnego rzemiosła.

Inspiracja z rzeczywistości – koń Rhino

Historia drewnianego konia sięga czasów, gdy w zagrodzie z Frydka, znajdującej się w Muzeum Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie, mieszkał rzeczywisty koń o imieniu Rhino. Zwierzę przez wiele lat było stałym mieszkańcem skansenu i zapisało się w pamięci zarówno regularnych bywalców, jak i turystów odwiedzających to miejsce. Koń Rhino stał się inspiracją do stworzenia jego drewnianego odpowiednika – projektu, który miał uczcić pamięć o tym dobrze znanym zwierzęciu i jednocześnie wzbogacić ekspozycję etnograficzną.

Muzeum zachęca odwiedzających, aby podczas wizyty porównali drewnianego konia z fotografiami lub wspomnieniami Rhino, szukając podobieństw w proporcjach, postawie i charakterystycznych cechach zwierzęcia.

Gdzie znajduje się eksponat?

Drewniany koń został umieszczony w stodole ośmiobocznej z Brzeźc, która jest jedną z najcenniejszych struktur architektonicznych zagrody z Frydka. Stodoła, typowa dla górośląskiego budownictwa wiejskiego, stanowi naturalne otoczenie dla tego rękodzieła. Eksponat prezentowany jest wraz z historyczną uprzężą, co tworzy autentyczną scenę dawnego gospodarstwa wiejskiego i pozwala odwiedzającym lepiej zrozumieć rolę konia w tradycyjnym życiu wsi.

Umiejscowienie w stodole nie jest przypadkowe – to właśnie tam konie spędzały znaczną część czasu, a stodoła była sercem każdego gospodarstwa. Takie rozmieszczenie eksponatów w skansenie ma na celu przywrócenie historycznego kontekstu i edukacyjną wartość dla zwiedzających.

Rzemiosło stolarskie na najwyższym poziomie

Tworzenie drewnianego konia to zadanie wymagające zaawansowanej wiedzy stolarskiej i głębokich umiejętności rzemieślniczych. Stolarze Janusz i Grzegorz wykazali się nie tylko techniczną biegłością, ale przede wszystkim pasją i dużą dbałością o detale.

Proces tworzenia takiego dzieła obejmuje kilka kluczowych etapów:

Projektowanie i planowanie

Przed rozpoczęciem pracy stolarze muszą dokładnie zaplanować proporcje, anatomię zwierzęcia oraz sposób połączenia poszczególnych elementów. Drewniany koń musi być nie tylko estetycznie atrakcyjny, ale również stabilny i trwały.

Wybór drewna

Wybór odpowiedniego materiału jest kluczowy. Drewno musi być wystarczająco twardym, aby wytrzymać upływ czasu i warunki panujące w stodole, ale jednocześnie łatwe w obróbce dla precyzyjnego wykonania detali.

Obróbka i wykończenie

Każdy element – od korpusu, przez nogi, po głowę i grzywę – wymaga precyzyjnej obróbki. Detale takie jak oczy, uszy czy linia muskułów muszą być wykonane z dużą starannością, aby koń wyglądał naturalnie i przyciągał uwagę.

Znaczenie dla ekspozycji etnograficznej

Drewniany koń to nie tylko piękny eksponat, ale również ważny element strategii muzealnej Górnośląskiego Parku Etnograficznego. Rękodzieło łączy trzy istotne aspekty:

Tradycyjne rzemiosło – stanowi przykład zanikających umiejętności stolarskich i pokazuje, jak współczesni rzemieślnicy mogą kontynuować tradycję.

Historia miejsca – przypomina o rzeczywistym koniu Rhino i historii zagrody z Frydka, tworząc most między przeszłością a współczesnością.

Emocjonalna więź – dla wielu odwiedzających koń Rhino ma osobiste znaczenie, a drewniana figura staje się pamiątką i hołdem dla tego pamiętanego zwierzęcia.

Co to oznacza dla odwiedzających?

Pojawienie się drewnianego konia w skansenie to zachęta do refleksji nad wartością tradycyjnego rzemiosła i rolą zwierząt w historii wsi. Dla miłośników rękodzieła eksponat stanowi inspirację i przykład tego, jak drewno może być przekształcone w dzieło sztuki. Dla historyka czy etnografa to cenny dokument tradycyjnego życia wiejskiego. Dla osób, które znały Rhino, to emocjonalna pamiątka.

Skansen w Chorzowie, prezentując drewnianego konia wraz z autentyczną uprzężą w historycznej stodole, realizuje swoją misję – edukowanie, inspirowanie i zachowywanie pamięci o tradycyjnym życiu na Górnym Śląsku. Rękodzieło stolarzy Janusza i Grzegorza staje się trwałym świadectwem zarówno umiejętności rzemieślniczych, jak i więzi między ludźmi a zwierzętami, która była fundamentem tradycyjnego gospodarstwa wiejskiego.

Najczęstsze pytania

Jak powstał drewniany koń w chorzowskim skansenie?

Drewnianego konia wykonali muzealni stolarze Janusz i Grzegorz. Inspiracją był rzeczywisty koń Rhino, który przez wiele lat mieszkał w zagrodzie z Frydka i był znany odwiedzającym skansen.

Gdzie można zobaczyć drewnianego konia w Chorzowie?

Eksponat znajduje się w stodole ośmiobocznej z Brzeźc, która jest częścią zagrody z Frydka w Muzeum Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie.

Jakie umiejętności potrzebne są do wykonania drewnianego konia?

Tworzenie takiego rękodzieła wymaga zaawansowanej wiedzy stolarskiej, precyzji w obróbce drewna, zrozumienia proporcji anatomicznych zwierząt oraz dużej dbałości o detale.

Czy drewniany koń jest wyposażony w uprzęż?

Tak, eksponat prezentowany jest wraz z historyczną uprzężą, co stanowi kompletny obraz dawnego wyposażenia konia w tradycyjnym gospodarstwie wiejskim.

Jaki jest cel wystawienia drewnianego konia w skansenie?

Rękodzieło łączy tradycyjne rzemiosło, historię miejsca i wspomnienia związane z koniem Rhino, pełniąc funkcję edukacyjną i emocjonalną dla odwiedzających muzeum.

Na podstawie: mojChorzow.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.